Vì nhu cầu lợi nhuận trước mắt mà raart nhiều người đẫ sử dụng chất diệt cỏ độc hại dùng để bảo quản hoa quả. Theo nhiều chuyên gia thì táo không thể để được 9 tháng trong điều kiện bình thường trừ khi các quả táo tẩm phoóc môn, những chất này có thể bảo quản táo đến 2 năm nhưng không thể sử dụng được vì nó rất độc.

Theo tiến sĩ Trần Thị Mai, Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch, khẳng định: “Chưa có tài liệu nào cho thấy táo để trong điều kiện bình thường, nhất là ở điều kiện gió mùa nhiệt đới ẩm như Việt Nam lại 9 tháng không hỏng”.

Bà Mai cảnh báo về loại hóa chất độc hại thường được sử dụng nhiều trong bảo quản hoa quả là 2,4D. Đây là thuốc diệt cỏ rất độc hại, có nguồn gốc từ Trung Quốc, một số nhà sản xuất vì lợi ích kinh doanh đã đưa vào trái cây với mục đích kích thích sinh trưởng và bảo quản được lâu hơn, giúp lớp bọc bên ngoài xanh mơn mởn.

“Chất bảo quản độc hại này có thể giúp trái cây tươi lâu, nhưng rất nguy hiểm tới sức khỏe người tiêu dùng”, bà Mai nói. Còn những chất bảo quản an toàn được phép sử dụng thường không thể giúp trái cây nguyên vẹn trong 9 tháng, cần nhiều biện pháp tổng hợp mới có thể làm được.

Quả táo sau một năm vẫn còn tươi không bi hỏng

Theo nhà khoa học này, phương pháp đang được các nước phát triển ứng dụng bảo quản là trong môi trường âm 60 độ C, hoa quả có thể để được một năm, nhưng chỉ áp dụng với các loại quả đặc biệt quý hiếm. Muốn bảo quản hoa quả, nhà sản xuất và người kinh doanh phải tiêu diệt hoàn toàn hoạt động sống của tế bào trong quả; tiêu diệt loại côn trùng ký sinh như sâu đục thân và diệt được các vi sinh vật có khả năng xâm nhập từ thành quả vào bên trong.

“Nhưng hiện nay không có hóa chất nào làm được ba việc trên. Việc sử dụng phoóc môn có thể bảo quản quả trong 1-2 năm, nhưng sau đó con người không ăn được”, ông Thịnh khẳng định.

Một phương pháp bảo quản hoa quả nữa được ông Thịnh dẫn ra là chiếu xạ đâm xuyên qua quả để tiêu diệt hết vi sinh vật có sự sống. Nhưng nếu chiếu ở nồng độ thấp thì chỉ có tác dụng ức chế, tức là khiến vi sinh vật phát triển chậm, giúp kéo dài thời gian bảo quản. Nếu chiếu ở nồng độ cao thì con người lại không thể ăn được vì quả đã bị nhiễm xạ. Vì vậy phương pháp này cũng ít người sử dụng.

TS Thịnh phán đoán, chiếu xạ có thể là phương pháp đang được sử dụng để khiến quả táo để được 9 tháng, lê để 5 tháng không hỏng như phản ánh của nhiều người thời gian qua. “Nếu giống táo hay lê tốt có thể cho quả để được lâu thì có lẽ thế giới không phải mất công đi tìm công nghệ bảo quản”, ông Thịnh phân tích và cho hay ở nước ngoài, người ta chỉ duy trì hoa quả 1-2 tháng, tối đa là 3 tháng, vì nhà sản xuất hay kinh doanh nào cũng muốn bán hàng thật nhanh.

Tiến sĩ Trần Hồng Côn, chuyên gia về công nghệ hóa học, cũng nhận định trong nhiệt độ bình thường khó để hoa quả tươi lâu. Châu Âu họ có hầm lạnh dưới 12 độ C và giữ nhiệt độ ổn định nên có thể bảo quản táo trong thời gian dài để bán đến mùa năm sau. Cam ở Tây Ban Nha bảo quản theo cách gây sốc nhiệt, tức là sau khi thu hoạch để cam ở nhiệt độ thấp, sau đó để tế bào chết giấc rồi dùng loại mảng polime nhúng và phun để tạo màng, chống vi khuẩn, sâu bệnh xâm nhập, hạn chế quá trình hóa hơi nước ở trong ra thì có thể bảo quản tốt trong 6 đến 9 tháng.

Nhưng quá trình vận chuyển trái cây có thể bị thương tổn, như bị dập hay thủng màng chống vi khuẩn xâm nhập và sẽ nhanh hỏng hơn.

Mối nguy cơ tiềm ẩn trong rau củ quả ngoài chợ

Trao đổi với VnEpxress, Cục trưởng Bảo vệ thực vật Nguyễn Xuân Hồng cho biết, đơn vị chưa kiểm nghiệm chính thức việc táo bảo quản được 9 tháng mà đó là phản ánh của người dân. Ông Hồng cho rằng, không phải hoa quả để được lâu tức là có hóa chất độc hại, mà điều này phụ thuộc vào các yếu tố, như: điều kiện bảo quản, giống cây, việc sử dụng các chất bảo quản an toàn theo nguyên tắc làm chậm quá trình chín.

Hiện Việt Nam đã thử nghiệm công nghệ CAS do Nhật Bản chuyển giao. Đây là công nghệ làm lạnh đột ngột trong môi trường từ trường. Áp dụng công nghệ này, Việt Nam có thể kéo dài thời gian bảo quản quả vải và các loại trái cây khác được nhiều tháng mà vẫn giữ được chất lượng như ban đầu.

“Thời gian tới, việc áp dụng công nghệ này sẽ hứa hẹn đem lại triển vọng cho việc xuất khẩu trái cây sang nhiều nước, mà trước đây chúng ta hay bị điệp khúc được mùa, mất giá và được giá thì mất mùa vì không rải vụ được và không bảo quản lâu được trái cây”, ông Hồng nói.